Typy bólu

 

Ból jest przez wielu pacjentów nieodłącznie kojarzony z otoczeniem szpitalnym. Należy jednak pamiętać, że istnieje wiele rodzajów bólu doświadczanych przez człowieka. Nie rozstrzygnięto do tej pory kwestii jego pomiaru. Zwykle lekarz prosi pacjenta o umieszczenie doświadczenia bólu na skali od 1 do 10. Problemem tego typu diagnozy jest jej subiektywizm – na określenie tego samego rodzaju bólu jeden z pacjentów wskaże na „8”, inny na „5”. Wynikają stąd próby ujednolicenia skali poprzez zastosowanie miar obiektywnych jak np. częstotliwości uderzeń serca, napięcia powierzchniowego skóry, czy EEG.

 

Poniżej wyróżniono kilka rodzajów bólu, z którymi może zetknąć się zarówno pacjent, jak i lekarz.

 

Ostry ból

Ten rodzaj ból jest czasowy – trwa zwykle od kilku dni do kilku miesięcy. Zazwyczaj związany jest z kontuzją lub jakimś rodzajem choroby. Złamania, zwichnięcia, infekcje (np. grypowe), operacje, czy oparzenia – wszystkie te doświadczenia łączą się z niekiedy bardzo gwałtownym, choć krótkotrwałym bólem. Granicą oddzielającą ból ostry od przewlekłego jest 6 miesięcy – cierpienie trwające więcej niż pół roku uznaje się za przewlekłe.

 

Ból przewlekły

Ból przewlekły wiąże się z ryzykiem wywołania długotrwałych zmian psychicznych i fizycznych jak na przykład: brak energii, depresja, czy ograniczona mobilność. Ten rodzaj ból związany jest z wieloma schorzeniami – rakiem, nerwobólami, ciągłymi migrenami, czy zapaleniem stawów. Niektóre choroby wywołują zarówno ostre ataki bólu, jak i ból przewlekły. Na przykład powtarzające się bóle głowy (migreny) są uznawane za ból przewlekły.

 

Cierpienie psychiczne

Cierpienie psychiczne jest trudniejsze do zmierzenia i zdiagnozowania niż jego fizyczny odpowiednik. Depresja, zespół stresu pourazowego i rozdrażnienie – są równie groźne, jak ból fizyczne, choć ich leczenie może być znacznie bardziej skomplikowane i wymagać współpracy lekarza i psychologa.

 

Ból związany z końcem życia

Zbliżający się koniec życia może wiązać się z chorobą przewlekłą wywołującą silny ból. W przypadku osób terminalnie chorych zastosowanie silnie uzależniających leków jest mniej uciążliwe od niezwykle silnego bólu. Celem leczenia paliatywnego jest uśmierzenie bólu, zmniejszenie cierpienia pacjenta mającego negatywne rokowania co do dalszego przebiegu choroby.

 

Porady dla osób odwiedzających chorych w szpitalu:

 

  • Ogranicz czas swojej wizyty do kilkudziesięciu minut. Pół godziny to niezbyt dużo, nie zapominajmy jednak, że chory musi mieć czas na regenerację sił. Jeżeli hospitalizowany znajduje się w bardzo ciężkim stanie, lekarz prowadzący może ograniczyć grono osób mogących odwiedzić chorego.
  • Nigdy nie budź śpiącego pacjenta. Sen regeneruje siły potrzebne osobie hospitalizowanej do walki z chorobą. Zdarza się, że odczuwając ból chory „walczy” o chwilę snu. Tylko personel medyczny ma prawo wybudzać pacjenta, goście muszą poczekać aż chory sam się wybudzi. Budzenie chorego nie jest wyrazem troski, co raczej egoizmu.
  • Unikaj poruszania drażliwych tematów w rozmowie. Pamiętaj, że szpital nie jest miejscem, w którym należy rozstrzygać rodzinne spory. Wykłócanie się może pogorszyć stan chorego i zdenerwować inne osoby znajdujące się na sali.
  • Kwiaty, słodycze i inne prezenty. Każdy lubi dostawać prezenty, choć nie wszystkie są dozwolone w szpitalach. Należy unikać szczególnie kwiatów i słodyczy. Pierwszych ze względu na obecność cząsteczek mogących wywołać reakcję alergiczną organizmu, drugich ponieważ mogą być ciężkostrawne (pamiętajmy o szpitalnej diecie!). Jak zawsze kupując prezent weźmy pod uwagę zainteresowania obdarowywanej osoby.
  • Nie bądź wścibski. Unikaj tematów drażliwych dla hospitalizowanego. Dyskutowanie o komplikacjach związanych z rakiem jelita grubego w towarzystwie innych pacjentów nie jest najlepszym pomysłem. Jeżeli pacjent pragnie rozmawiać na temat swoich dolegliwości na pewno poruszy ten temat pierwszy.
  • Nie zakładaj, że możesz zawsze przyjść. Większość zakładów opieki zdrowotnej przyjmuje gości w określonych godzinach. Sprawdź godziny przyjęć na stronie internetowej szpitala lub zadzwoń do recepcji. W przeciwnym przypadku może zdarzyć się, ze przyjedziesz na próżno.
  • Nie przyjmuj, że pacjentowi wszystko wolno. Pacjent przebywający w szpitalu jest zobowiązany przestrzegać reguł narzuconych mu przez lekarza prowadzącego. Nie możemy spełniać wszystkich pragnień osoby hospitalizowanej, nawet jeśli bardzo czegoś chce. Pamiętajmy, że lekarz jako specjalista wie, co jest najlepsze dla chorego.
  • Nie odwiedzaj chorego jeżeli jesteś chory. Reguła lekceważona przez wielu wizytujących szpitale. Pacjenci to zwykle osoby o obniżonej odporności, które bardzo łatwo zarazić. Skutki złapania najzwyklejszego przeziębienia dla osoby przechodzącej radioterapię mogą być opłakane.
  • Uważaj na zapachy. Dym tytoniowy, perfumy o silnej woni, produkty zapachowe mogą przyczynić się do ataku astmy lub wystąpienia reakcji alergicznej.
  • Myj swoje ręce. Jedną z podstawowych zasad obowiązujących osoby przebywające w szpitalu (zarówno pacjentów, jak i odwiedzających) jest zachowanie odpowiedniego poziomu higieny. Najlepszym sposobem prowadzącym do realizację tego celu jest odpowiednio częste mycie rąk.